© 2018  M.I.S.S.Consult

The Professional of Psychometric tests & People Development Provider

Self-Image: ภาพแห่งตน

 

"การพัฒนาที่แท้จริง ต้องเริ่มจากภายใน ไม่ใช่ภายนอก "

 

คุณเคยได้ยินประโยคแบบข้างบนมาก่อนไหมครับ?

 

การพัฒนาภายใน ในทางจิตวิทยาด้านการพัฒนาบุคคล คืออะไร? คุณอยากทราบไหมครับ?

 

บทความ MissConsult วันนี้ ขอแนะนำ คำว่า ภาพแห่งตน หรือ Self-Image คำที่เป็นที่มาของการพัฒนาจากภาพใน มาสู่ภายนอก นั่นเองครับ

 

ภาพแห่งตน หรือ Self-image

 

คือ คุณลักษณะที่คุณมองเห็นตนเองจากภายใน  อาจจะเริ่มจากตัวอย่างง่ายๆ เช่น การที่คุณมองตนเองในกระจก และ คุณคิดว่า คุณอ้วน ขาใหญ่ หรือ แขนใหญ่ คุณก็จะเริ่มรู้สึกว่า คุณไม่สวย ขาดความมั่นใจ ทั้งที คนภายนอกอาจจะมองว่า คุณหุ่นดี แต่สำหรับคุณ คุณก็จะคิดเสมอว่า คุณหุ่นไม่ดี ซึ่งจะส่งผลต่อลักษณะการแสดงออกทางพฤติกรรมหรือการกระทำของคุณ คือ คุณอาจจะไม่กล้าใส่เสื้อแขนสั้น ไม่กล้าใส่ กระโปรง เป็นต้น

 

หรือตัวอย่างที่ส่งผลกระทบมากขึ้น เช่น คุณมองเห็นตัวเองว่า คุณเป็นคนไม่เก่ง ไม่มีความสามารถ ทำอะไรก็ไม่ประสบความสำเร็จ ซึ่ง การมองตนเองในลักษณะดังกล่าว ก็จะส่งผลทำให้คุณไม่กล้าแสดงออก และ ส่งผลต่อเนื่องไปยังพฤติกรรมโดยทั่วไปของคุณ ที่มักจะยอมแพ้ หรือ ไม่ลองพยายามในการทำสิ่งใดกลายเป็นคนที่ประสบความล้มเหลวในการทำสิ่งต่างๆ ไปอย่างน่าเสียดาย!

 

 

โดยทั่วไป ภาพแห่งตน หรือ Self-image คือ ลักษณะความคิดเห็นเกี่ยวกับตัวตนของคุณ (ที่เกิดขึ้นภายใน) โดยสังเกตได้จาก รูปแบบคำพูดของคุณเกี่ยวกับตัวคุณเอง

 

ภาพแห่งตน ในหลักของจิตวิทยา ไม่จำเป็นต้องสอดคล้องต่อความคิดของใคร เพราะ ต่างคนต่างก็มีความชอบ ความไม่ชอบต่างกัน  ดังนั้น คุณไม่สามารถเอาตนเองไปจำกัดเพราะคำพูดบอกหรือประเมินจากใคร เพราะ คุณก็ยังเป็นคุณอยู่ดี  หากแต่ คุณจะได้รับค่านิยมมากน้อยแค่ไหน ขึ้นกับค่านิยมของสังคม ไม่ใช่ ค่านิยมของบุคคลหนึ่งบุคคลใด

 

ยกตัวอย่างเช่น

 

ผู้หญิงผิวคล้ำ ในประเทศไทย จะถูกมองว่าไม่สวย ไม่น่าสนใจ ทำให้ผู้หญิงส่วนใหญ่ พยายามทำผิวให้ขาว (สังเกตได้จากรูปแบบโฆษณา นางแบบโฆษณา ส่วนใหญ่จะเน้นไปทางผิวขาว)

 

แต่ในขณะเดียวกัน ผู้หญิงผิวคล้ำ กลับได้รับความนิยมในประเทศสหรัฐอเมริกา ว่าเป็นผู้หญิงที่ผิวสวย และ น่าสนใจ (สังเกตได้จาก รูปแบบโฆษณา นางแบบโฆษณา ส่วนใหญ่จะนิยมผิวสี)

 

จากตัวอย่าง จะเห็นได้ว่า ผู้หญิงผิวสีเดียวกัน แต่กลับได้รับค่านิยม ความชื่นชอบต่างกัน ดังนั้น การประเมินของบุคคลอื่น หรือ สิ่งแวดล้อม ไม่ได้เปลี่ยนความเป็นไปของบุคคล (อย่างตัวอย่าง ถ้าผู้หญิงผิวสีใด ก็คงยังเป็นสีผิวดังกล่าวอยู่ อาจปรับแต่งได้ แต่ก็คงไม่ถึงกลับเปลี่ยนไปอีกรูปแบบได้)

 

 

จะเห็นได้ว่า Self-Image มีความสำคัญ เพราะ ถ้าคุณเห็นตนเองตามมาตรฐานของสังคม หรือ คนอื่น มากกว่า การมองและเห็นตนเองอย่างถูกต้อง คุณก็จะเป็นหนึ่งคนที่สูญเสียคุณค่า และ คุณลักษณะเฉพาะที่ดีของตนเองไปเป็นสิ่งที่คนอื่นต้องการ มากกว่า คุณต้องการ

 

 

ดังนั้น การเข้าใจเรื่อง Self-Image หรือ ภาพแห่งตนอย่างถูกต้องเหมาะสม สามารถสร้างคุณลักษณะเฉพาะให้เกิดขึ้นแก่ตัวคุณได้ และ ยังสนับสนุนพัฒนา ทำให้คุณเกิดการพัฒนาต่อเนื่องให้เกิดความรัก นับถือตนเองได้อย่างถาวร

 

การมีภาพแห่งตนที่ถูกต้อง

นอกจากในเรื่องของภาพลักษณ์  ความสำคัญของ Self-image อีกรูปหนึ่งคือ การมองเห็นตนเองในรูปแบบบวก หรือ รูปแบบลบ ในทุกเรื่องๆ เช่น คุณรู้ว่า คุณมีผิวคล้ำ และ ยอมรับว่า คุณผิวคล้ำ และคุณก็ไม่ได้เห็นว่า การมีผิวคล้ำจะทำให้คุณสวยหรือด้อยกว่าคนอื่นอย่างไร การคิดลักษณะนี้ คือ การมองเห็นตนเองอย่างถูกต้อง

 

ดังนั้น พฤติกรรมโดยทั่วไปของคุณก็จะทำตัวปกติ เช่น คนผิวขาว หรือ ผิวสีอื่นๆ สามารถมีความสุขกับชีวิตของตนเองมากขึ้น (คุณกล้าแต่งตัวหลากสีมากขึ้น หากคุณต้องการปรับเปลี่ยน การแต่งตัว ไม่ใช่เพราะ สีผิว แต่เป็นเพราะ คุณคิดว่า ใส่แล้วคุณไม่โดดเด่น เป็นประเด็นสำคัญมากกว่า )

 

ขณะเดียวกัน เมื่อมีใคร ว่าคุณผิวคล้ำ คุณก็จะไม่รู้สึกโกรธ (เพราะ คุณยอมรับว่าคุณคล้ำจริง และไม่คิดว่าเป็นสิ่งที่น่าละอาย  ส่งผลทำให้คุณเฉยๆ เมื่อมีคำวิจารณ์ในเรื่องดังกล่าว ในทางกลับกัน หากมีคนว่า หรือ พูดว่า คุณผิวคล้ำ คุณกลับโกรธมาก ลักษณะดังกล่าว ถือว่า คุณยังไม่ยอมรับตนเองอย่างแท้จริง เพราะ ถ้าคุณยอมรับ คุณจะไม่รู้สึกโกรธใดๆ  สิ่งนี้เป็นจุดสำคัญ ว่า คุณมี Self-Image ที่ถูกต้องกับความคิดที่แท้จริงของคุณหรือไม่ ) หรือ แม้แต่ใครจะพูดว่า คุณผิวขาว คุณก็จะคิด พิจารณา ตามความเป็นจริงและ ไม่โกรธ เพราะ คุณเข้าใจดีกว่า คุณผิวสีอะไร ทำให้คุณมีความสามารถในการตอบรับคำวิจารณ์ หรือ ความคิดเห็นของคนอื่นได้ดียิ่งขึ้น 

 

ดังนั้น การมีภาพแห่งตนที่ถูกต้อง ส่งผล ต่อการรักความนับถือในตนเอง ทำให้คุณมีอารมณ์ สังคม ที่ดี และ เชื่อมั่นในตนเองอย่างถูกต้องเหมาะสม ทำให้ใช้ชีวิตของตนเองได้อย่างมีความสุขความพอใจ นั่นเอง

 

 

Self-Image หรือ ภาพแห่งตน

 

ยังส่งผลต่อไปยังแนวความคิดเห็นเกี่ยวกับตัวคุณโดยทั่วไป เพราะ ภาพแห่งตนของคุณมักจะถูกเรียกโดยทั่วไปว่า “กระจกใน” และนี้คือกระจกที่คุณส่องดูตนเองเมื่อเข้าสู่กระบวนการปฏิบัติและความสำเร็จใดๆ ก่อนที่คุณจะไปพบคนใหม่ สมัครงาน นำเสนอสิ่งใดๆ หรือ ทำให้ใครยอมรับคุณ นั่นคือลักษณะที่คุณจะแสดงการปฏิบัติออกมาในสถานการณ์จริง ถ้าคุณมีภาพแห่งตนที่แย่ หากคุณมองเห็นตนเองเป็นคนไม่ค่อยเป็นที่นิยม ไม่มีความสามารถ หรือ ไม่น่าสนใจ ภาพแห่งตนของคุณก็จะเป็นสาเหตุให้คุณรู้สึก ไม่มั่นใจ ไม่กล้าพูด กลัวคนอื่นคิดไม่ดีหรือว่าคุณ ส่งผลต่อเนื่องไปยังการแสดงออกทางพฤติกรรม ที่อาจจะไม่สบตาคนอื่น ไม่กล้ายิ้มให้ใครก่อน ไว้วางใจคนอื่นลำบาก ไม่กล้าแสดงออก ประหม่า พูดเสียงสั่น หรือ พูดเสียงเบา หรือ ไม่กล้าพูด เลย เป็นต้น

 

MissConsult ขอนำเสนอ เทคนิคในการพัฒนา ภาพแห่งตนที่ถูกต้องสำหรับการสร้างความรักในตนเองในรูปแบบที่ถูกต้องและเหมาะสมสำหรับการเติบโตในระยะยาวของคุณดังนี้

 

เข้าใจกฎพื้นฐานของภาพแห่งตน Self-Image Principle

 

ภาพแห่งตนมีความสำคัญกับคุณตามกฎพื้นฐานดังนี้

 

Self-Image = Thought ==>  Feeling ==> Actions

ภาพแห่งตน = การคิด ==> ความรู้สึก ==> การกระทำ (พฤติกรรม)

 

นั่นคือ ภาพแห่งตนของคุณ เป็นผลมาจาก การคิดของคุณในเรื่องเกี่ยวกับตัวตนของคุณในด้านต่างๆ ทำให้คุณเกิดความรู้สึกต่อตนเองในรูปแบบต่างๆ ทั้งบวกและลบ ส่งผลต่อเนื่องต่อลักษณะการแสดงออกทางการกระทำของคุณในสถานการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้น ซ้ำๆ กัน

 

เช่น แฟนคุณพบคนใหม่ และ ตัดสินใจมาบอกเลิกคบกับคุณ เรามาลองพิจารณาภาพแห่งตนที่เป็นบวกและลบ ตามตัวอย่างด้านล่าง

 

(-) คุณคิดว่า คุณเป็นคนไม่มีเสน่ห์ ทำให้แฟนคุณทิ้งไป ดังนั้น ...

คนไม่มีเสน่ห์  (ภาพแห่งตน) = ไม่มีเสน่ห์ ไม่น่าสนใจ (การคิด) ==> ด้อยค่า เศร้า (ความรู้สึก) ==> ร้องไห้ ไม่ต้องการพบใคร หมดความเชื่อมั่น หลีกหนีสังคม (พฤติกรรม)

 

(+) คุณคิดว่า คุณเป็นคนมีเสน่ห์ แฟนคุณทิ้งไป เพราะมีเหตุผลในการชอบคนใหม่ที่ต่างจากคุณ

เป็นคนมีเสน่ห์ = มีเสน่ห์ มีความน่าสนใจ (การคิด)==>  เสียใจแต่ไม่เศร้า (ความรู้สึก) ==>ยอมรับได้ พูดคุยกับแฟนเก่าได้ (พฤติกรรม)

 

จากตัวอย่างข้างบน จะเห็นว่า หากคุณมีภาพแห่งตนที่ดี เป็นบวก คุณย่อมสามารถดูแลตนเองและรับมือกับสถานการณ์ในชีวิตต่างๆได้ดียิ่งขึ้น เพราะ อย่าลืมว่า คนที่ดูแลคุณได้ดีที่สุด คือ ตัวคุณเอง

 

ดังนั้น หากคุณเองยังมีภาพแห่งตนที่ไม่ถูกต้อง หรือ ไม่ยอมรับ ย่อมส่งผลลบต่อพฤติกรรมและการเติบโตของคุณตลอดชีวิต

 

 

 

การสร้างภาพแห่งตนที่ถูกต้อง

 

การมีภาพแห่งตน หรือ Self-Image ที่ถูกต้องไม่ได้หมายความว่า คุณต้องคิดดีอย่างสุดขั้วเกี่ยวกับตัวของคุณเอง หากแต่หมายถึงว่า คุณเห็นตนเองในแบบที่คุณยอมรับ และ มีความสุข กับภาพนั้นได้อย่างแท้จริง ดังนั้น การสร้างภาพแห่งตนที่ถูกต้อง MissConsult ขอแนะนำคุณดังต่อไปนี้

 

กำหนดภาพแห่งตน ในด้านต่างๆที่คุณต้องการขึ้นมา ให้ชัดเจน เช่น...

  • ภาพของแฟน: คุณอยากเห็นตนเองเป็นแฟนแบบไหน เช่น เป็นคนที่เข้าใจคู่รัก รับฟัง ใจเย็น (คุณสามารถกำหนดรายละเอียด ตั่งแต่ ภาพลักษณ์ การแสดงออก ยิ่งคุณกำหนดรายละเอียดได้มากเท่าไหร่ ยิ่งเป็นการดีสำหรับการพัฒนาของคุณ) เป็นต้น

    • ภาพของหัวหน้า: คุณอยากเห็นตนเองเป็นหัวหน้าแบบไหน เช่น เป็นคนที่เก่งในงานที่รับผิดชอบ เป็นคนที่กล้าตัดสินใจ

    • และ ด้านอื่นๆ

 

ตรวจสอบความเชื่อ หรือ ภาพแห่งตน ที่คุณต้องการว่า เป็นจริงได้ ยืดหยุ่น หรือ ไม่เป็นจริง สุดโต่ง

  • ภาพของแฟน: เป็นจริงได้ ไม่สุดโต่ง

  • ภาพของหัวหน้า: เป็นจริงได้ ไม่สุดโต่ง (แต่ถ้ากำหนดเป็น ภาพสตีฟ จ๊อบ โดยตนเองเป็นคนทำงานบัญชี และไม่เคยเรียนรู้ใดๆเกี่ยวกับ สตีฟ จ๊อบ เลย ก็ถือว่า สุดโต่ง ควรปรับให้เป็นภาพที่เป็นจริงได้ในแบบที่ปรับผ่านการกระทำได้จริง หรือ เคยมีคนที่เหมือนคุณทำได้จริง)

 

 

การตรวจสอบความเชื่อ ถือ เป็นหัวใจหลักของการสร้างภาพแห่งตนที่ถูกต้อง เพราะ ถ้าคุณสร้างภาพแห่งตนในด้านต่างๆ ที่สุดโต่ง ก็จะกลายเป็นแค่ความฝัน ความปรารถนา ที่คุณรู้ดีว่า ทำลำบาก จนสุดท้ายอาจไม่ทำเลย  หรือ ถ้าคุณสร้างภาพแห่งตนในลักษณะที่ไม่สอดคล้องกับปัจจุบัน หรือ แตกต่าง แบบไม่เคยมีมาก่อน ก็จะเป็นในลักษณะดังกล่าวเช่นกัน ดังนั้น หลักแห่งการสร้างภาพแห่งตนที่ถูกต้อง ต้องประกอบไปด้วย....

  • เป็นภาพแห่งตนที่คุณสามารถปรับเปลี่ยนได้จริง ภาพการวางแผน และ การกระทำ ได้ด้วยตนเองเป็นหลัก (เพื่อให้เกิดการกระทำได้ทันที ไม่ต้องรอปัจจัยใดๆ เช่น การเปลี่ยนพฤติกรรมของคุณเองเป็นต้น)

  • เป็นภาพแห่งตนที่คุณชื่นชม และ รู้สึกดี โดยศึกษาจากบุคคลต้นแบบที่คุณต้องการในหลายๆ รูปแบบให้เลือกบุคคลต้นแบบในด้านที่คุณชอบแต่ละด้าน และ นำมาปรับเป็นภาพแห่งตนของคุณ

 

 

ภาพแห่งตน แท้จริงแล้ว เป็นการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น ควรฝึกฝนการมองตนเองและปรับตนเองในลักษณะที่ค่อยเป็นค่อยไป เพื่อก่อให้เกิดความเชื่อมั่นในการกระทำได้จริง การตั้งภาพแห่งตนที่สูงเกินอาจทำให้ขาดความอดทน และ ท้อก่อนที่จะทำได้สำเร็จ ดังนั้น การสร้างภาพแห่งตนในลักษณะค่อยๆเป็นไปสามารถทำได้จริงจะส่งผลต่อเนื่องในการพัฒนาภาพแห่งตนของคุณให้เกิดได้อย่างสมบูรณ์

 

จาก 2 ข้อด้านบน เมื่อคุณสรุปภาพแห่งตนของตนเองได้แล้ว และ ไม่เป็นอะไรที่สุดโต่ง ให้คุณทำการบันทึกรายละเอียด ให้มากที่สุดของการกระทำที่ทำให้เกิดภาพแห่งตนดังกล่าวได้ และ พยายามลงมือปฏิบัติตามให้ได้มากที่สุด โดยมีขั้นตอนดังนี้

  1. เขียนคุณลักษณะดังกล่าว เป็นหัวข้อสั้นๆ หรือ เป็นข้อสั้นๆในกระดาษ

  2. ทำสำเนาหรือ copy กระดาษดังกล่าว ติดไว้ในที่คุณเห็นได้ง่าย ได้บ่อย ติดกระเป๋าเงินคุณไว้ หรือ ในมือถือ ติดในสถานที่ ที่คุณจะเห็นได้ง่าย ถ้าสามารถหาภาพ หรือ ต้นแบบในภาพแห่งตนดังกล่าวได้ด้วยก็จะยิ่งดี

  3. พยายามระลึกถึงภาพแห่งตนที่คุณต้องการทุกเช้า และ เอากระดาษดังกล่าว มาอ่านดังๆ ให้ตัวคุณได้ยิน

  4. พยายามระลึกถึง พฤติกรรมต่างๆ ที่สามารถทำให้เกิดภาพแห่งตนที่คุณต้องการ และ พยายามทำให้ได้มากที่สุด

  5. จดบันทึก ผลการปฏิบัติตามภาพแห่งตนของคุณเองอย่างต่อเนื่อง ติดต่อกัน อย่างน้อย 3 เดือน

ภายใน 5 ขั้นตอนดังกล่าว และ ในระยะเวลา 3 เดือน คุณจะพบการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนที่สังเกตเห็นได้ชัดทั้งจากตัวคุณเองและคนที่เกี่ยวข้อง อย่างมีประสิทธิภาพ

 

 

 

นิสัยที่สำคัญสำหรับสร้างภาพแห่งตน หรือ Self-Image

 

คือ นิสัยการป้อนความคิดและจิตใจของคุณก่อนสถานการณ์ต่างๆที่สำคัญ ทุกสถานการณ์ ด้วยภาพของคุณที่กำลังปฏิบัติ หรือแสดงพฤติกรรมดังกล่าว ได้อย่างมีประสิทธิภาพ (การจินตนาการก่อนล่วงหน้า ว่า ณ เหตุการณ์ดังกล่าว คุณจะแสดงออกอย่างมีประสิทธิภาพแบบภาพแห่งตนที่คุณต้องการ)

 

การกระทำดังกล่าว เหมือนกับนักแสดงหรือดาราที่เขาทำกันในการจำบทบาทของตนเอง ให้ขึ้นใจ ดังนั้น เมื่อถึงเวลาในการแสดงจริง ก็จะทำได้สมบทบาท คุณก็สามารถนำเทคนิคดังกล่าวมาใช้ได้ในการสร้างภาพแห่งตนที่ดีได้เช่นกัน และการทำดังกล่าว จะทำให้คุณผ่อนคลายและปลดปล่อยศักยภาพที่แท้จริงของคุณออกมาได้ดี ทำให้เมื่อเกิดสถานการณ์จริง คุณจะสามารถแสดงพฤติกรรมการกระทำได้อย่างสอดคล้องกับภาพที่คุณได้สร้างเอาไว้ในใจก่อนล่วงหน้านี้ ซึ่งสามารถสร้างผลลัพธ์ที่เห็นผลเร็ว ในการเกิดภาพแห่งตนที่ถูกต้องตามเป้าหมายที่คุณต้องการ  

 

MissConsult หวังเป็นอย่างยิ่งในการช่วยสนับสนุนและเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาศักยภาพของคุณ สำหรับข้อแนะนำ หรือ ข้อสงสัยใด ท่านสามารถติดต่อสอบถามได้ที่ info@missconsult.com 

 

- MissConsult

 

Copyright 2015-2020: บทความ ข้อความ ข้อมูล รวมความถึง เนื้อหารายละเอียด ถือเป็นทรัพย์สินทางปัญญาของ MissConsult Co., Ltd. การเก็บข้อมูล อาจทำได้โดยวัตถุประสงค์ส่วนบุคคล โดยไม่เกี่ยวข้องกับทางการค้า สื่อ หรือ ตีพิมพ์ซ้ำ คัดลอกส่วนหนึ่งส่วนใด เพื่อประโยชน์ในเชิงธุรกิจ การ ทำซ้ำ เผยแพร่ ตีพิมพ์ หรือ จำหน่าย โดยไม่ได้รับอนุญาตจากบริษัท บริษัทจะดำเนินการ ตามกฎหมาย กับผู้ละเมิดสิทธิ์ดังกล่าวโดยทันที

Please reload

Featured Review

Neuroscience for Competency: บรรลุสมรรถนะผ่านหลักการทำงานของเส้นใยประสาท

November 17, 2015

1/10
Please reload

Tag Cloud
Please reload

Please reload